«کانتات حافظ» را وسط اسباب‌کشی ساختم/ تجربه همکاری با حسین سرشار
۱۳۹۳/۲/۸
image

جلسه نقد و بررسی آلبوم موسیقی «کانتات حافظ» استاد شاهین فرهت که به تازگی و پس از چندین سال بازنشر شده است یکشنبه هفتم اردیبهشت با حضور تعدادی از منتقدان موسیقی در فرهنگسرای ارسباران برگزارشد.

به گزارش خبرنگار مهر، شاهین فرهت در ابتدای این جلسه با اشاره به انتقاداتی که بعد از انتشار اثر به وی وارده شده بود خاطرنشان کرد: آلبوم «کانتات حافظ» در شرایطی ساخته شد که خانواده من در پاریس ساکن بودند به همین جهت من نیز قرار بود به فرانسه سفر کنم. در این دوران به طور طبیعی خانواده مشغول اسباب‌کشی بودند و من در حالی این اثر را ساختم که فقط یک پیانو در خانه‌ام وجود داشت.

تجربه همکاری با حسین سرشار در یک آلبوم ویژه

این آهنگساز و موسیقیدان صاحب‌نام ادامه داد: در سال ۱۳۵۵ که مشغول ساخت این اثر بودم متوجه شدم زنده یاد حسین سرشار قصد بازگشت به ایتالیا را دارد در این دوران بود که از وی خواستم در این کار به عنوان خواننده همراه من باشد که حوشبختانه او پذیرفت. کما اینکه وی از پس اجرای درست قطعه ها به خوبی برآمد؛ کاری که منجر به آغاز دوستی من با حسین سرشار شد و به نوعی اولین کاری بود که آن را ساختم.

فرهت تصریح کرد: من وقتی به ایران آمدم با اتفاق خاصی مواجه شدم که رو به رو شدنم با روبیک گریگوریان بود که به معنا و مفهوم واقعی کلمه مشوق واقعی من برای تولید سمفونی خیام و کانتات بود البته در این فضا بود که لوریس چکناواریان هم این آثار را با کیفیت خوب توسط ارکستر مجلسی صدا و سیما اجرا کرد.

IMG19275446

وقتی برومند از شاهین فرهت عصبانی می شود

وی افزود: این کار توسط سه خواننده در سه دستگاه و با سه روحیه متفاوت اجرا شده بود و انتقادهای ضد و نقیضی به آن می‌شد. البته روزنامه‌ها همه به خوبی از این اثر یاد کرده بودند اما یک خاطره‌ای از اجرای اثر کانتات دارم. روزی که قرار بود این اثر در ایران اجرا شود‌ من به همراه خانواده‌ام به عنوان مخاطب روی صندلی نشسته بودیم و چند قدم آن طرف‌تر آقای برومند و کنار وی یکی از خوانندگان مشهور کشور نشسته بود. قرار بود در آن مراسم آثاری از آهنگسازان جوان ایرانی اجرا شود وقتی نوبت به اجرای اثر کانتات رسید من به برومند خیره شدم تا ببینم چه واکنشی از خود نشان می‌دهد.

فرهت ماجرای این اتفاق را اینگونه توضیف کرد: برومند در اجرای آن قطعه عصبانی به نظر می‌رسید و پس از اینکه قطعه تمام شد،‌ آن خواننده مشهور به برومند گفت «دست‌هایی هستند که می‌خواهند موسیقی ایران را خراب کنند». در آن فضا من دیگر متوجه نشدم که آن دو نفر در مورد اثر چه گفتند. البته مدتی بعد به یک مهمانی دعوت شده بودیم و آن خواننده معروف در آن مهمانی حضور داشت و گفت «مدتی پیش یک کنسرتی بودیم که آقای سرشار شعر حافظ را به صورت اپرا خوانده بود‌ و من بسیار متاسف شدم. آن خواننده معروف در واقع از قطعه من انتقاد می‌کرد. این هم بماند که برومند هم عمرش کفاف نداد تا به مقامات بالاتر راجع به این اثر انتقاد و شکایت کند.

IMG19275240

خلا شنیداری زنگ خطری برای موسیقی

رضا مهدوی ناشر این آلبوم موسیقایی نیز در ادامه این جلسه نقد و بررسی با تقدیر از شاهین فرهت که بعد از ۳۵ سال اجازه باز نشر آلبوم «کانتات حافظ» را داده است، بیان کرد: همانطور که آقای فرهت اشاره کردند این اثر در زمان تولید خودش با بهترین ارکستر مجلسی توسط استاد حسین سرشار ضبط شد. در آن زمان هر اثری که با شرایط و زمانه خود تفاوتی داشت لقب خارجی بودن می‌گرفت و عده ای باعث می شدند که کارهایی از این دست دیده نشوند به همین جهت است که شرایط کار در آن دوران واقعا دشوار بود.

مهدوی گفت: ما اکنون در دورانی حضور داریم که اگر گوش هایمان صداهای خوب را نشنود، دچار خلا شنیداری خواهیم شد و این یک زنگ خطر برای ماست. پس لازم است که آگاهانه گوش کنیم ضمن اینکه من اعتقاد به تولید انبوه در عرصه موسیقی دارم و بر این باورم که یک اثر باید آن قدر در بازار منتشر شود که همه حق انتخاب داشته باشند و موسیقی های مختلف را با چاشنی های مختلف مزه کنند.

امیر بکان کارشناس موسیقی نیز در بخش دیگری از این جلسه نقد و بررسی بعد از تشریح علمی آلبوم «کانتات حافظ» گفت: ترکیب‌بندی این اثر به گونه‌ای است که نمی توان به راحتی درباره آن صحبت کرد اما ذکر این نکته ضروری است که شاهین فرهت در ردیف معدود هنرمندان موسیقی است که به فرم های موسیقی کلاسیک تسلط کاملی دارد و این موضوعی است که باید بیشتر از اینها به آن فکر کرد.

IMG19275292

بیان شعر حافظ با موسیقی کلاسیک

هومان اسعدی مدرس و منتقد و موسیقی هم در این جلسه تاکید کرد: ما در شرایطی می‌توانیم وارد دنیای یک اثر هنری شویم که آن لحظه که آهنگساز در ناخودآگاهش این اثر متجلی شده، درک کنیم چراکه هنر تجلی‌گاه حقیقت است.

وی با بیان اینکه نحوه کلام تلفیق شعر موسیقی این قطعه را زمینی‌تر می‌کند، تصریح کرد: ما اجراهای مختلفی از این شعر داشتیم که بیشتر با موسیقی سنتی آن را شنیده‌ایم اما این بار این شعر حافظ از آن عالم بیرون آمده و به زبان موسیقی کلاسیک روایت می‌شود.

براساس این گزارش این جلسه با پرسش و پاسخ حاضران از شاهین فرهت ادامه پیدا کرد.